Bit nedir?

Bit bedenimizi konak olarak kullanan bir parazittir. Bir susam boyutundaki bu böcek insan kanını emerek beslenir. İnsandan insana kolayca bulaşır. Konağına yapışarak tutunur. Bitlerin zıplama ya da uçma özelliği yoktur, çeşitli etkilerle sıkıca tutunduğu konaktan dökülebilir. Bu sırada diğer insana geçer. Eğer yapışacak yeni bir konak bulamazsa genellikle 48 saatte ölür. İnsan biti ile hayvan biti farklıdır. Birininki diğerine bulaşmaz. Bit bulunduğu yerde yumurtlayarak ürer. Yumurtasına sirke denir, bej renkli ve yine konağına yapışıktır.

Bitlenme vücutta kaç şekilde görülür?

Bitlenme vücutta 3 şekilde görülür.
1. Kasık biti: İnsandan insana bulaşması en sık direkt temas bunun dışında klozetlerden, çarşaf veya havlulardan olabilir.
2. Baş biti: Çok küçük olduğundan böceği görmek güçtür. Daha çok saçın diplerine bıraktığı sirkelerinden fark edilir. Özellikle ense ve kulak arkasını seçerler. Toplu yaşanan yerlerde,(okul,yuva) yayılımı kolaydır.
3. Vücut biti: Daha çok yetişkinlerde görülür. Bulaşması aynı yatağı, aynı iç çamaşır ya da giysileri paylaşmakla olur. Bitler elbiselerin kıvrım yerlerindeki dikiş yerlerinde bulunur.

Belirtileri:

-Kaşıntı: Kaşıntının bitlerin tükürüğüne karşı alerjik bir reaksiyon olduğu düşünülmektedir.
-Sirke: Genellikle kendisinden ziyade sirkesini yakalarsınız. Bulunduğu yerde pullanma ve kan emildiği için kızarıklık görülebilir.
-Vücutta: İlk belirtiler pembe nokta biçiminde özellikle sırt ortası bölgede kaşıntılı döküntülerdir.

Saç biti nedir?

Saç bitleri insan saçında yaşayan ve üreyen çok küçük, kanatsız, günde 2-8 kez kan emerek beslenen gri parazitlerdir. Sirke denilen yumurtaları görmek bitin kendisini görmekten daha kolaydır ve genellikle enseye yakın, kulakların arkasında ve başın arkasında saç tellerine tutunmuş halde bulunurlar. Bitler saç derisine yerleştikten sonra kısa sürede yumurtlayarak çoğalırlar. Yaşamaları için ideal sıcaklık 30 derecedir. Saç biti insan vücudu dışında yalnızca 48 saat yaşayabilir ve evcil hayvanlar üzerinde yaşayamaz. Sirkeler ise insan vücudu dışında kumaş ve battaniye üzerinde 10-15 gün canlı kalabilirler. Sirkeler kir veya kepek gibi yıkanarak temizlenemezler. Önce etkili bir ürün ile öldürülmeli, sonra bu amaç için yapılmış ürünün kutusundan çıkacak olan özel bir tarak ile saçtan temizlenmelidir.

Çocukların bitlendiğini nasıl anlarız?

Bitlenmeyi gösteren ilk ipucu sık sık kafa derisinin kaşınmasıdır. Biti tespit etmek ve yayılmasını engellemek amacıyla, ensenin arka kısmındaki ve kulak arkasındaki saçlar dikkatle incelenmelidir. Bitler ışıktan kaçtıkları için, yalnızca saç kılına yapışmış küçük beyazımsı, oval yumurtaları (sirkeleri) görebilirsiniz.
Bitler nasıl bulaşır?

Bitlenmenin yaygın olarak düşünüldüğü gibi pislikle bir ilgisi yoktur; aslında bit temiz, sağlıklı saçı, kirli saça tercih eder. Yetişkin ya da çocuk, herkes bitlenebilir. En yaygın belirtisi, başın ve ensenin şiddetle kaşınmasıdır.
Saç biti son derece bulaşıcıdır. Tarak, fırça, eşarp, yastık, şapka ve tüylü oyuncaklar gibi paylaşılan kişisel eşyalar ile yayılırlar. Tekrarlanan salgın riskini azaltmak için bu eşyaları paylaşmaktan kaçınılmalıdır. Ayrıca, döşeme, yastık gibi saçın temas ettiği yüzeylerden kişiden kişiye geçer. Ama asıl bulaşma yolu saç temasıdır. Bit, özellikle toplu olarak yaşanılan okul, yuva gibi ortamlarda çok kolay dağılır.

 

Çocukların bitlenmemesi için ne yapabiliriz?

En önemlisi belli aralıklarla çocukların saçlarını kontrol etmektir. Ayrıca, bitlenme konusunda bilgili olmak, bit görünce hemen önlem almak açısından önem taşır.

Bitlerden nasıl korunuruz?

Ailenin her ferdi kontrol edilmeli. Ailenin diğer fertlerinde bite ya da sirkeye rastlayabilirsiniz.
Giysiler, çarşaflar ve havlular sıcak su ile yıkanmalı.
Taraklar, fırçalar vs. sıcak suda bekletilmeli.
Tüm ev ve araba elektrik süpürgesi ile temizlenmeli.
Yıkanmayan eşyalar 2 hafta süreyle bir poşetin içinde hava almayacak şekilde bekletilmeli. Bu süre sirkelerin ölmeleri açısından önemlidir. Sirkeler insan vücudu dışında 10-15 gün canlı kalabilirler.
Hijyenik kurallara uymak ve çocuğu sık sık muayene etmek.
Öğrencileri okula gönderirken bit varsa diğer çocuklardan bulaşmaması için kızlar bit tokası, bit tacı, erkekler de bit rozeti kullanabilir. Bu ürünler zararsız olup bitlerin çocuklara yaklaşmasını önler.

Uyuz nedir?

Uyuz (Gale,Scabies) bulaşıcı ve kaşıntılı bir hastalıktır. Uyuzun etkeni Sarcopets Scabiei ismi verilen bir parazittir. İnsanlarda hastalık yapan, parazitin dişisidir, erkeğinden çok büyüktür ve gözle küçük bir nokta gibi görülür. Bunlar derinin boynuzsu tabakasında yerleşirler, günde 1 mm’lik tüneller açarlar ve bir yumurta yumurtlarlar.

Uyuzun kaynağı hasta insanlardır. Her ne kadar attan, koyundan bulaşma olabilirse de hayvanlardan geçen uyuz çeşitleri birkaç günden fazla yaşamamaktadır. Uyuz etkeni, insandan insana aynı yatakta yatmak ve sıkı temasla geçer.

Uyuz, her yaşta ve her çeşit insanda görülebilir. Bir ev, aile hastalığı olup, eve girince herkesi yakalar. Ev hayatının özellikleri ve bilgisizlik bulaşmayı kolaylaştırır. Uyuz; savaş, açlık, deprem ve diğer sıkıntılı hallerde artar. Uyuzda kuluçka devresinden bahsetmek doğru olmazsa da ilk gelen uyuz etkeninin çoğalarak uyuz belirtileri göstermesi için birkaç hafta geçmesi lazımdır.
Uyuz etkeni, deri içinde tünel açarak ilerler. Bu tüneller dışardan bakıldığında zikzaklı çizgiler halinde görülür. Tünelin içindeki böcek, bilhassa geceleri ve sıcakta hareket eder ve bu sırada müthiş bir kaşıntı uyarır. Kaşınan yerler zedelenir, kanar, iltihaplanır, kabuklanır.
Uyuz yetişkinlerde; el parmak arasında, bilekte, dirsek, koltukaltı çukuru ön yüzünde, kuşak yerinin bütün boyunca, kalça bölgesinde, dizlerde, meme ucunda, genital bölgelerde yerleşir. Çocuklarda avuç içi, ayak tabanı, kulak ve yüzde de yerleşebilir. Uyuz tedavi edilmezse aylar sonra kendiliğinden iyi olabilir veya müzminleşebilir ki bu durum, bulaşmada çok önemlidir.